start section

wide open windows

Berichten over waarheid en verbeelding.

Over spiritualiteit

Net als 'liefde', 'bewustzijn', en zovele andere begrippen, is 'spiritualiteit' een begrip dat voor iedereen een andere betekenis heeft. Voor de een is het synoniem met 'religie', voor de ander is het wierook branden en met de benen gekruist op een kussen zitten. Ik krijg meestal de kriebels van dat woord. Het doet me denken aan new age bliss ninnies met 'healing crystals' of aan uitgestreken, katholieke types. Het heeft ook iets elitairs, iets dat mensen verdeelt in spirituelen en niet-spirituelen ...

Maar het kan ook iets betekenen dat ons eigenlijk met elkaar verbindt, omdat het fundamenteel is voor alle voelende wezens.

Wat mij betreft is 'spiritualiteit' niets meer of minder dan mijn relatie met de werkelijkheid en alles wat deze relatie verheldert of versterkt. Natuurlijk roept deze definitie vragen op. Want wat wordt bedoeld met de termen 'mijn', 'werkelijkheid' en wat zou die 'relatie' kunnen zijn? Ik laat dit even in het midden en ga verder met aan te geven wat ik er niet mee bedoel: alles wat we geleerd hebben en geloven of denken te weten over wat echt en waar is. Want alles wat geleerd is, al die woorden en begrippen, vooral de dingen die we geleerd hebben als zijnde 'spiritueel', belemmeren het zicht hierop en vallen dus niet onder de definitie.

Zoals ik het zie, bestaat spiritualiteit uit het afleren of doorzien van alles wat we denken te weten. En dit brengt ons (meer en meer) in contact met wat werkelijk is .... Dit hoeft geen stapsgewijs proces te zijn, maar iets dat hier en nu kan plaatsvinden. Sommige plaatsen, praktijken en omstandigheden kunnen ons helpen om het geleerde (misschien even) te doorzien. Dat kan bijvoorbeeld een plek zijn waar de stilte overweldigend is en we ook van binnen stil worden. Schoonheid kan ons ook tot stilte brengen of de pracht van een heldere sterrenhemel of de eindeloosheid van een oceaan, maar ook de intimiteit van een kerkje ...

Carl Sagan zegt het volgende over hoe spiritualiteit ervaren kan worden:
"Wanneer we onze plaats in een onmetelijkheid van lichtjaren en in het verstrijken van eeuwen erkennen, wanneer we de ingewikkeldheid, schoonheid en subtiliteit van het leven begrijpen, dan is dat verheven gevoel, dat gevoel van opgetogenheid en nederigheid samen, zeker spiritueel."

Spiritualiteit, zoals ik het begrijp, is doelloos, ongericht, ontspannen en open ervaren. De manier waarop een kind speelt. We weten dit en verlangen naar de onschuld die verloren lijkt te zijn. Dat is het niet, het is gewoon bedekt door alle zogenaamde kennis die we in de loop der jaren hebben opgedaan. Natuurlijk is sommige kennis uiterst nuttig en handig, maar wat we denken te weten over wie we zijn, wat dit leven is of zou kunnen betekenen, vertroebelt datgene waarvoor we geen woorden nodig hebben om het te ervaren.

"Uiteindelijk gaat spiritualiteit echt over nuchter worden. De moed ontwikkelen om het leven te zien zoals het is, zonder het te hoeven opblazen met escapistische liefde en licht-retoriek, noch je toevlucht te nemen tot een nihilistische berusting door te verklaren dat alles slechts illusie is en dus zinloos."
Joan Tollifson in een recensie van een boek van Shiv Sengupta

Vorige Bericht Volgende Bericht