Chapter 20

The Universe Begins Right Now

Q: First I fight with you, then I want to appease and impress you. Echoes of father and mother—push and pull. The wanting to kill them off, while still yearning for their approval. Is there no end to this damn thing?

A: We all have mom and dad inside us. That’s part of the human condition. The best way I know is to let go moment by moment of whatever self-assessments may arise, negative or positive. Such judgments are fraudulent because the image of “self” as an entity that can be appraised, evaluated, and stamped with approval or branded with stigma is a fiction—a character in the story I tell myself about myself. Meanwhile, life goes on as it must, and sooner or later each of us exhales the final breath, ending all judgments. If someone can end them sooner, while still breathing, mazel tov.

Q: Yeah, I get that. I know that this is just more of the same old same old, and yet, I still keep wanting to ask you what should I do?

A: It’s not a question of doing anything in particular, but of noticing that no matter what one “does” about it, the feeling of “myself” cannot be made to disappear. That “myself” — the felt myself — must be here in one way or another. If that feeling goes absent while one’s attention is otherwise engaged, it will return. Even the, in some circles, highly sought after nirvikalpa samadhi of the Hindu meditators, which they consider “absorption without self-consciousness,” lasts only so long until self-consciousness returns. If that state were endless, there would be no one to speak of it.

In each instant, things are just as they are. There is no way of improving upon that. In the next moment, something else arises. The moment and its contents are inseparable. They are one and the same flow. That flow cannot be stopped or controlled. If a feeling of dissatisfaction engenders a desire for improvement, then “desire for improvement” is this moment—is the suchness of this moment.

No one controls desire. No one controls thought. You may imagine a separate thinker who is doing thinking, but that thinker is only a by-product of subject-verb-object language structure. Thoughts, thinking, and thinker are mutually co-dependent. If one disappears, they all disappear. They cannot be separated except linguistically. The apparent controller of thought is also a thought, no different from, and no more empowered than, any other thought.

The illusion of being a thinker who has thoughts depends upon belief in a separation between self and world which can be imagined, but does not in fact pertain. One can imagine a borderline between the French Alps and the Swiss Alps. That borderline can be drawn on maps. But in the physical world, no such feature exists. The Franco-Swiss border exists in law and custom, but not in fact. The same is true of the imaginary boundary between “myself” and “the world.” When this is seen — not just theoretically, but evidently — the feeling of self remains, but that feeling is nothing like the tormented discomfort of which you complain.

Q: Having projected some all-knowing father figure, which my father wasn’t, onto you, it seems I want to attack you (him) and bring you (him) down, and test you (him) to see if you (he) will still love me in my rage, accept my rage and not reject me for it. I want him, as Donald Winnicott put it, to allow me to say “fuck you” and still hold me. All very primitive and psychological. And the spiritual quest is bogus, because what I want is not liberation but acceptance and unconditional love, a love which takes me as I am in my imperfection. That is why I cling to the idea of God the father, even though He shows no sign of turning up.

A: My father wasn’t all-knowing either. Far from it.

Q: Did you find a substitute?

A: For a while. Not a father exactly, but a mentor.

Q: Does that heal the wound?

A: No. The “myself” that judges itself wounded is not an entity to be healed, or even a condition to be healed, but a kind of ongoing fantasy story — The Story Of Me — constructed of memory, custom, and habit. Your story may seem to be the history of a wounded “me” looking for acceptance and love, but from my point of view, the story itself is the wound. Having to carry around that stale and tired story, rehashing it continually, and defending it when necessary, is the wound.

“Myself,” I say, is better understood not as a story at all but as the mirror of mind that reflects instantaneously whatever comes before it. That mirror was there when I was a child, and it is here now. To that myself, The Story Of Me seems a mere repetitious fixation that is not “me” at all. Upon seeing that, any necessary “healing” occurs naturally and effortlessly.

As Charlotte Beck put this, “A door that has been shut begins to open. As the door opens, we see that the present is absolute and that, in a sense, the whole universe begins right now, in each second. And the healing of life is in that second of simple awareness.”

Now, having practiced psychotherapy for years, I cannot deny there is a kind of healing that depends upon being seen, heard, and understood by another human being, but this is not that kind. This is not about being seen, but about seeing. This is about suddenly tumbling into the recognition that everything seen, heard, thought, and felt is me. It’s all “myself.” In that comprehension, the universe begins right now.

Q: That’s a relief then. Actually, I gave up on therapy some time ago. I can trot out all the lines about oneness and all the rest of it, but I really do feel like a separate long-lasting independent entity trapped in a body. No matter how I try or what I listen to, it doesn’t shift.

A: Ideas like that cannot be made to shift. They are self-sustaining by their very nature. At least you realize that the pain originates with what you feel, a perspective far more expansive than blaming the world or other people. The next step is to grasp one’s lack of control over thoughts and feelings. No one is making thoughts and feelings, and no one can change them. Thoughts and feelings simply arise as they do, and their source is completely mysterious.

The “trapped myself,” which is an idea — a concept, not an entity — has no way of changing anything or escaping from its alleged trap. So, this is not about making efforts to heal or escape, but only noticing in a “second of simple awareness,” as Charlotte put it, that “myself” is a kind of fantasy, not an entity with powers.

Q: Yeah, I have a very strong sensation of hanging on with white knuckles, refusing to let go.

A: Yes. How ironic. You are hanging onto nothing. In the “second of simple awareness,” everything, including the sense of self, is still here just as it was, only without the judgment, fear, craving, and the rest of that burden. Simple awareness is timeless. “The whole universe begins right now, in each second.”

Q: Excellent. And I’m sorry for attacking you, but I did feel dismissed.

A: No worries.

Eighteen months later:

Q: Hi, Robert. A burning question. I know the following may appear dualistic, but please bear with me.

The sense of self, which Paul Hedderman calls a sense of being “a separate long-lasting, independent entity,” is, he says, an activity generated within the brain. According to Hedderman, neuroscientific enquiry suggests that certain modules and functions within the brain contribute and form a sense of “I, me and mine,” and that these very functions are what give rise to this sense of being a self.

As Hedderman points out, self is not an object, not a noun, but a verb, an activity that he refers to as “selfing.” Thus, it is plausible that certain activities and practices which undermine this activity may eventually lead to a collapse of this identity in an event referred to as satori or awakening. Some of these practices, as described by Nirgun John and Rupert Spira, amongst others, may involve placing the attention upstream of phenomena. I may turn my attention from involvement with my thoughts, associations, memories, feelings, sensations, and perceptions towards that, which knows these phenomena. This activity of attention is what Douglas Harding refers to as the “turning of attention through 180 degrees” from the usual engagement with the content of either the inner or the outer world, towards its source, to the ground from which all phenomena emanate, the noumenon.

From this it follows that if I meditate and pray, or engage in selfless giving and sacrifice, as exemplified in the Christian tradition, or in devotional practices for long enough, or effectively enough, I will change the way in which my brain operates. I will, in other words, dismantle the “I, me, mine,” put a stop to the activity of “selfing”, and so end my delusion of separation, fragmentation and isolation. This will end the unnecessary suffering I subject myself to in the course of living.

So, Robert, to a materialist, the above will seem fair enough. However, if the truth is that all phenomena, from quarks to galaxies, to living organisms, and including myself, are dreamed figures in awareness itself, then Hedderman’s theory cannot be true.

After all, how could a dreamed figure do anything to realize its own absence? The brain I am trying to change in order to see my own true nature has no independent existence of its own. It is as if the character in a novel decides one day to meditate, and having done so successfully, comes to the realization that he is merely a character in a novel. Something is absurd here. Can you shed any light on it for me?

A: I would not say that “all phenomena, from quarks to galaxies, to living organisms, and including myself, are dreamed figures in awareness itself.” Phrases like “dreamed figures,” and “awareness itself,” are tropes popular with spirituality buffs eager to finesse ordinary suffering by convincing themselves that “life is but a dream.” I’ve seen plenty of that. But unless the definition of the word “dream” is stretched all out of shape by taking it to mean any and all perceptions whatsoever, where is the evidence for that view?

Why assume brains are only a materialistic dream in awareness? Who says so, and why do you believe that? And even supposing there is something to be learned from that idea, is that really the ultimate understanding? Is adopting that idea really the end of the road? Is there nothing more to see and understand?

So many people seem eager to glom onto final answers, to rush to judgment, to arrive at the spiritual finish line, but awakening, I say, never ends.

Calling the brain a “phenomenon,” begs the question. When I say “begs the question,” I do not mean the unfortunate recent usurpation of that phrase to mean “raises the question,” but its original usage, for which, unfortunately, there is no substitute. Used rightly, “begs the question” means the logical fallacy of assuming a statement to be true without evidence other than the statement itself.

It means “beggars” (impoverishes) the question by assuming an answer before it is even asked.

So, when the brain is called “a phenomenon,” that begs the question, implying, on no evidence, and as if there were no question about it, that brains arise as objects subsequent to and dependent upon so-called “awareness itself.” In that view awareness is the only thing that “really” exists, and the brain is an illusion or a “dream figure” in awareness.

But what if it is the other way around? What if awareness is the phenomenon? What if awareness does not produce brains, but is produced by them? What if awareness is a result of material interactions in the neurons of brains? What if a neural network of sufficient complexity is the precondition for awareness, so that without a brain there is no awareness? Actually, there seems to be more evidence for that view than for the “dream figure” one, but no one knows. How could anyone possibly know which comes first, brains or awareness? Perhaps the true arrangement involves something we cannot even imagine.

So you walk in on your wife having sex with your best friend. As Henry Miller wrote in Quiet Days In Clichy about his own cuckoldry, you feel as if you just lifted the lid on the trashcan and found it full of maggots. But being cognizant of Vedanta, or at least the pilfering of it that so often passes for spiritual teaching, you tell yourself that your wife and your friend are only dream figures in awareness anyway. Do you feel just peachy now? If you do, that is not, I say, an enhanced form of “selfing,” but dissociation, which is a maladaptive, archaic psychological defense mechanism, not “enlightenment.”

Or you see a defenseless animal being abused, as so often occurs in this cruel world where for some reason overfed people equate bacon with the ambrosial food of the gods. Suppose that ugly sight causes you to suffer, never mind the animal. Do you then tell yourself that pigs are just dream figures anyway, and the anguish in the feedlot is not “real,” so full speed ahead to the buffet? Personally, I have heard enough of that nonsense to last me not just a lifetime, but probably for the rest of this entire yuga [in Hindu cosmology, many thousands of years—Ed.].

If “I am only dreaming anyway” really is the best defense one can find when faced with pain and sorrow, OK. I am not in the habit of kicking out crutches except by request such as yours. But when some “dream teacher” tries to foist off that foolishness upon a bunch of “dream students,” in exchange for “dream money,” or “dream prestige,” that is about as much of that style of “selfing” as I care to witness.

This matter is entirely straightforward. It is a simple noticing of what is always already here, and demands no special knowledge of how the brain functions, nor any practice or method of “changing the brain,” which is changing all by itself just like everything else, and will continue to change until the maggots in the trashcan are consuming it. Trying to avoid suffering by defining “myself” as separated from actual, moment-by-moment experience (pain, sorrow, fear, longing, etc.), is like trying to clean house by sweeping the dirt under the rug. The house may appear clean, but you really know the mess is still there.

When “a character in a novel . . . comes to the realization that he is merely a character in a novel, something is absurd here” you said. Yes, of course. Absurdity, contradiction, quandary, and dilemma must arise as long as one tries to follow paths in a pathless land.

If you want to know the true self, there is no path to it. What you seek is here now. Just stop encumbering this moment with theories, as if more conjecture and discussion would eventuate in “truth.” It won’t. That’s what you called “hanging on with white knuckles, refusing to let go.”

Go ahead, man. Let go. You know nothing about ultimate matters, and no one else does either. “The whole universe begins right now, in each second.”

Het universum begint nu!

[1]Eerst vecht ik met je, dan wil ik je paaien en imponeren. Echo's van vader en moeder - duwen en trekken. Hen willen doden, maar toch hunkerend naar hun goedkeuring. Verdomd, komt er ooit een eind aan?

[2]A: We hebben allemaal vader en moeder in ons. Dat is een deel van la condition humaine. De beste manier die ik ken is om van moment tot moment los te laten welke zelfbeoordelingen ook opkomen, negatief of positief. Zulke oordelen zijn frauduleus omdat het beeld van het "zelf" als een entiteit die kan worden beoordeeld, geëvalueerd, en bestempeld met goedkeuring of gebrandmerkt met stigma een fictie is - een personage in het verhaal dat ik mezelf vertel over mezelf. Ondertussen gaat het leven door zoals het moet, en vroeg of laat blaast ieder van ons de laatste adem uit, waarmee alle oordelen ten einde komen. Als iemand ze eerder kan beëindigen, terwijl hij nog ademt, mazzeltov.

[3]V: Ja, dat begrijp ik. Ik weet dat dit alleen maar meer van hetzelfde oude liedje is, en toch wil ik je blijven vragen wat ik moet doen?

[4]A: Het gaat er niet om iets in het bijzonder te doen, maar om op te merken dat, wat men er ook aan "doet", het gevoel van "mezelf" niet kan verdwijnen. Dat "mezelf" - het gevoelde mezelf - moet er op de een of andere manier zijn. Als dat gevoel wegvalt terwijl iemands aandacht op een andere manier bezig is, zal het terugkeren. Zelfs de in sommige kringen zeer begeerde nirvikalpa samadhi van de Hindoe-mediteerders, die zij beschouwen als "absorptie zonder zelfbewustzijn", duurt slechts zo lang totdat het zelfbewustzijn terugkeert. Als die toestand eindeloos zou zijn, zou er niemand zijn om erover te spreken.

[5]In elk moment zijn de dingen precies zoals ze zijn. Dat kan op geen enkele manier worden verbeterd. In het volgende moment ontstaat er iets anders. Het moment en zijn inhoud zijn onafscheidelijk. Ze zijn één en dezelfde stroom. Die stroom kan niet gestopt of beheerst worden. Als een gevoel van ontevredenheid een verlangen naar verbetering teweegbrengt, dan is "verlangen naar verbetering" dit moment - de hoedanigheid van dit moment.

[6]Niemand beheerst het verlangen. Niemand beheerst het denken. Je kunt je een afzonderlijke denker voorstellen die het denken doet, maar die denker is slechts een bijproduct van de subject-werkwoord-object taalstructuur. Gedachten, denken en denker zijn wederzijds van elkaar afhankelijk. Als er één verdwijnt, verdwijnen ze allemaal. Ze kunnen niet worden gescheiden, behalve taalkundig. De schijnbare beheerser van het denken is ook een gedachte, niet anders dan, en niet machtiger dan, welke andere gedachte dan ook.

[7]De illusie een denker te zijn die gedachten heeft hangt af van het geloof in een scheiding tussen zelf en wereld die men zich kan inbeelden, maar die in feite niet bestaat. Men kan zich een grens tussen de Franse Alpen en de Zwitserse Alpen inbeelden. Die grens kan op kaarten worden getekend. Maar in de fysieke wereld bestaat zo'n grens niet. De Frans-Zwitserse grens bestaat in wet en gewoonte, maar niet feitelijk. Hetzelfde geldt voor de denkbeeldige grens tussen "mijzelf" en "de wereld". Wanneer deze wordt gezien - niet alleen theoretisch, maar klaarblijkelijk - blijft het gevoel van het zelf bestaan, maar dat gevoel lijkt in niets op het gekwelde onbehagen waarover jij klaagt.

[8]V: Nu ik een of andere alwetende vaderfiguur, wat mijn vader niet was, op jou heb geprojecteerd, lijkt het alsof ik jou (hem) wil aanvallen en jou (hem) ten val wil brengen, en jou (hem) op de proef wil stellen om te zien of jij (hij) nog van me zal houden in mijn razernij, mijn razernij zal accepteren en me er niet om zal afwijzen. Ik wil dat hij, zoals Donald Winnicott het uitdrukte, me toestaat om "fuck you" te zeggen en me toch nog vast blijft houden. Allemaal erg primitief en psychologisch. En de spirituele zoektocht is onzin, want wat ik wil is geen bevrijding maar aanvaarding en onvoorwaardelijke liefde, een liefde die mij neemt zoals ik ben in mijn onvolmaaktheid. Daarom klamp ik me vast aan het idee van God de vader, ook al laat Hij zich niet zien.

[9]A: Mijn vader was ook niet alwetend. Verre van dat.

[10]V: Heb je een vervanger gevonden?

[11]A: Voor een tijdje. Niet echt een vader, maar een mentor.

[12]V: Heelt dat de wond?

[13]A: Nee. Het "ik" dat zichzelf als gewond beschouwt is geen entiteit die geheeld moet worden, of zelfs maar een toestand die geheeld moet worden, maar een soort doorlopend fantasieverhaal - het Verhaal van Mijzelf - opgebouwd uit herinnering, traditie en gewoonte. Je verhaal lijkt misschien wel de geschiedenis van een gewonde "ik" die op zoek is naar acceptatie en liefde, maar vanuit mijn gezichtspunt is het verhaal zelf de wond. Het met je meedragen van dat afgezaagde en vermoeide verhaal, het voortdurend herhalen en het verdedigen daarvan wanneer dat nodig is, is de wond.

[14]"Mijzelf," zeg ik, is beter te begrijpen als de spiegel van de geest die onmiddellijk weerspiegelt wat er voor hem komt, dan als een verhaal. Die spiegel was er al toen ik een kind was, en hij is er nu nog. Voor dat mijzelf lijkt Het Verhaal van Mijzelf niet meer dan een zich herhalende fixatie die helemaal niet "mij" is. Als ik dat zie, gebeurt elke noodzakelijke "genezing" moeiteloos en op natuurlijke wijze.

[15]Zoals Charlotte Beck het formuleerde: "Een deur die gesloten is geweest, begint open te gaan. Als de deur opengaat, zien we dat het heden absoluut is en dat, in zekere zin, het hele universum op dit moment begint, in elke seconde. En de genezing van het leven zit in die seconde van eenvoudig bewustzijn."

[16]Aangezien ik jarenlang psychotherapie heb beoefend, kan ik niet ontkennen dat er een vorm van genezing is die afhangt van het gezien, gehoord en begrepen worden door een ander mens, maar daar gaat het hier niet over. Dit gaat niet over "gezien worden", maar over het "zien". Dit gaat over het plotseling in de erkenning buitelen dat alles wat gezien, gehoord, gedacht en gevoeld wordt, ik zelf ben. Het is allemaal "mezelf". Volgens dat inzicht, begint het universum precies nu.

[17]V: Dat is dan een opluchting. Eigenlijk heb ik therapie al een tijd geleden opgegeven. Ik kan alle zinnetjes over eenheid en de rest wel oplepelen, maar ik voel me toch echt een aparte, duurzame, onafhankelijke entiteit, gevangen in een lichaam. Hoe ik het ook probeer of waar ik ook naar luister, het verandert niet.

[18]A: Zulke ideeën kun je niet opzij zetten. Ze zijn van nature zelfonderhoudend. In ieder geval realiseer je je al dat de pijn voortkomt uit wat jij voelt, een perspectief dat veel ruimer is dan de wereld of andere mensen de schuld geven. De volgende stap is het besef dat je geen controle hebt over gedachten en gevoelens. Niemand maakt gedachten en gevoelens, en niemand kan ze veranderen. Gedachten en gevoelens ontstaan gewoon zoals ze ontstaan, en hun bron is volkomen mysterieus.

[19]Het "gevangen mijzelf", dat een idee is - een concept, geen entiteit - kan op geen enkele manier iets veranderen of uit zijn vermeende val ontsnappen. Het gaat er dus niet om pogingen te ondernemen om te genezen of te ontsnappen, maar alleen om in een "seconde van eenvoudig gewaarzijn", zoals Charlotte het formuleerde, op te merken dat "ikzelf" een soort fantasie is, geen entiteit met krachten.

[20]V: Ja, ik heb een heel sterk gevoel dat ik met witte knokkels vasthoud en weiger los te laten.

[21]A: Ja. Hoe ironisch. Je hangt aan niets. In de "seconde van eenvoudig gewaarzijn" is alles, inclusief het zelfbesef, er nog precies zoals het was, alleen zonder het oordeel, de angst, het verlangen en de rest van die last. Eenvoudig gewaarzijn is tijdloos. "Het hele universum begint op dit moment, in elke seconde."

[22]Uitstekend. En het spijt me dat ik je aanviel, maar ik voelde me afgewezen.

[23]A: Geen probleem.

[24]Achtien maanden later:

[25]V: Hallo, Robert. Een brandende vraag. Ik weet dat het volgende dualistisch kan lijken, maar heb geduld met me.

[26]Het zelfbesef, dat Paul Hedderman een gevoel van "een aparte, langdurige, onafhankelijke entiteit" noemt, is volgens hem een activiteit die in de hersenen wordt gegenereerd. Volgens Hedderman suggereert neurowetenschappelijk onderzoek dat bepaalde modules en functies in de hersenen bijdragen aan en een gevoel vormen van "ik, mij en mijn," en dat juist deze functies aanleiding geven tot dit gevoel van een zelf te zijn.

[27]Zoals Hedderman aangeeft, is het zelf geen object, geen zelfstandig naamwoord, maar een werkwoord, een activiteit die hij aanduidt als "selfing". Het is dus aannemelijk dat bepaalde activiteiten en praktijken die deze activiteit ondermijnen uiteindelijk kunnen leiden tot een ineenstorting van deze identiteit in een gebeurtenis die wordt aangeduid als satori of ontwaken. Sommige van deze praktijken, zoals onder andere beschreven door Nirgun John en Rupert Spira, kunnen inhouden dat de aandacht stroomopwaarts van de verschijnselen wordt geplaatst. Ik kan mijn aandacht verleggen van mijn betrokkenheid bij mijn gedachten, associaties, herinneringen, gevoelens, gewaarwordingen en waarnemingen naar datgene, dat deze verschijnselen kent. Deze activiteit van aandacht is wat Douglas Harding noemt "het 180 graden draaien van de aandacht" van de gebruikelijke betrokkenheid bij de inhoud van de innerlijke of de uiterlijke wereld, naar de bron ervan, naar de grond waaruit alle verschijnselen voortkomen, het noumenon.

[28]Hieruit volgt dat als ik maar lang genoeg of effectief genoeg mediteer en bid, of me bezighoud met onbaatzuchtig geven en opoffering, zoals in de christelijke traditie wordt geïllustreerd, of met devotionele praktijken, ik de manier waarop mijn hersenen werken zal veranderen. Ik zal, met andere woorden, het "ik, mij, mijn" ontmantelen, een einde maken aan de activiteit van "selfing", en zo een einde maken aan mijn waan van afgescheidenheid, fragmentatie en isolement. Dit zal een einde maken aan het onnodige lijden waaraan ik mijzelf tijdens mijn leven onderwerp.

[29]Dus, Robert, voor een materialist lijkt het bovenstaande redelijk genoeg. Echter, als de waarheid is dat alle verschijnselen - van quarks tot sterrenstelsels, tot levende organismen, inclusief mijzelf - gedroomde figuren zijn in het bewustzijn, dan kan Hedderman's theorie niet waar zijn.

[30]Immers, hoe zou een gedroomde figuur ook maar iets kunnen doen om zijn eigen afwezigheid te realiseren? De hersenen die ik probeer te veranderen om mijn eigen ware aard te zien, hebben geen eigen onafhankelijk bestaan. Het is alsof het personage in een roman op een dag besluit te mediteren en, nadat hij dat met succes heeft gedaan, tot het besef komt dat hij slechts een personage in een roman is. Er is hier iets absurds aan de hand. Kun jij er enig licht op werpen voor mij?

[31]A: Ik zou niet zeggen dat "alle verschijnselen, van quarks tot melkwegstelsels, tot levende organismen, en inclusief mezelf, gedroomde figuren zijn in het bewustzijn zelf." Zinnen als "gedroomde figuren," en "bewustzijn zelf," zijn clichés die populair zijn bij spiritualiteitsliefhebbers die het gewone lijden willen vergoelijken door zichzelf ervan te overtuigen dat "het leven slechts een droom is". Ik heb daar meer dan genoeg van gezien. Maar tenzij de definitie van het woord "droom" helemaal wordt opgerekt door er alle mogelijke waarnemingen onder te verstaan, waar is dan het bewijs voor die opvatting?

[32]Waarom veronderstellen dat de hersenen slechts een materialistische droom in bewustzijn zijn? Wie zegt dat, en waarom geloof je dat? En zelfs als je aanneemt dat er iets te leren valt van dat idee, is dat dan werkelijk het ultieme inzicht? Is het aannemen van dat idee werkelijk het einde van de weg? Is er dan niets meer te zien en te begrijpen?

[33]Veel mensen willen zich zo graag vast klampen aan definitieve antwoorden, om haastig een oordeel te kunnen vellen, om aan de spirituele eindstreep te komen, maar ontwaken, zeg ik, eindigt nooit.

[34]Het brein een "verschijnsel" noemen, begs the question. Als ik zeg "begs the question", bedoel ik niet het ongelukkige recente misbruik van die uitdrukking om te zeggen "roept de vraag op", maar het oorspronkelijke gebruik ervan, waarvoor helaas geen vervanging bestaat. Correct gebruikt betekent "begs the question" de logische misvatting om een bewering als waar aan te nemen zonder ander bewijs dan de bewering zelf.

[35]Het betekent "bedelt" (verarmt) de vraag door een antwoord te veronderstellen nog voor de vraag is gesteld.

[36]Dus, wanneer de hersenen "een verschijnsel" worden genoemd, "it begs the question" door te impliceren, zonder bewijs, en alsof er geen vraag over bestond, dat hersenen ontstaan als objecten die volgen op en afhankelijk zijn van het zogenaamde "bewustzijn zelf". In die opvatting is het bewustzijn het enige dat "echt" bestaat, en zijn de hersenen een illusie of een "droomfiguur" in het bewustzijn.

37]Maar wat als het andersom is? Wat als bewustzijn het verschijnsel is? Wat als bewustzijn geen hersenen produceert, maar zelf erdoor wordt voortgebracht? Wat als bewustzijn een resultaat is van materiële interacties in de neuronen van hersenen? Wat als een neuraal netwerk van voldoende complexiteit de voorwaarde is voor bewustzijn, zodat er zonder hersenen geen bewustzijn is? Eigenlijk lijkt er meer bewijs te zijn voor die opvatting dan voor die van de "droomfiguur", maar niemand weet het. Hoe zou iemand kunnen weten wat eerst komt, hersenen of bewustzijn? Misschien heeft de ware ordening te maken met iets wat we ons niet eens kunnen voorstellen.

[38]Dus je betrapt je vrouw terwijl ze seks heeft met je beste vriend. Zoals Henry Miller schreef in Quiet Days In Clichy over zijn eigen overspel, voelt het alsof je net het deksel van de vuilnisbak hebt opgetild en ontdekt dat het vol maden zit. Maar omdat je op de hoogte bent van Vedanta, of in ieder geval van het jatten daarvan dat zo vaak doorgaat voor spirituele leer, zeg je tegen jezelf dat je vrouw en je vriend toch maar droomfiguren zijn in het bewustzijn. Voel je je nu goed? Zo ja, dan is dat volgens mij geen verbeterde vorm van "zelf-zijn", maar dissociatie, wat een disfunctioneel, archaïsch psychologisch verdedigingsmechanisme is, en geen "verlichting".

[39]Of je ziet een weerloos dier mishandeld worden, zoals zo vaak gebeurt in deze wrede wereld waar om de een of andere reden overvoede mensen spek gelijkstellen aan het ambrozijnen voedsel van de goden. Stel dat die akelige aanblik u doet lijden, om maar over het dier te zwijgen. Zeg je dan tegen jezelf dat varkens toch maar droomfiguren zijn, en dat het leed in de voederplaats niet "echt" is, dus volle kracht vooruit naar het buffet? Persoonlijk heb ik genoeg van die onzin gehoord, niet alleen voor m'n hele leven, maar waarschijnlijk voor de rest van deze hele yuga [in de Hindoe kosmologie, vele duizenden jaren - Ed.].

[40]Als "Ik ben toch alleen maar aan het dromen" werkelijk de beste verdediging is die men kan vinden wanneer men geconfronteerd wordt met pijn en verdriet, OK. Ik heb niet de gewoonte om krukken onderuit te schoppen, behalve op verzoek, zoals dat van jou. Maar als een of andere "droomleraar" die dwaasheid probeert af te schuiven op een stel "droomleerlingen", in ruil voor "droomgeld" of "droomprestige", dan is dat zo'n beetje de stijl van "selfing" die ik niet meer wil meemaken.

[41]Deze zaak is volkomen rechttoe rechtaan. Het is een eenvoudig opmerken van wat er altijd al is, en vereist geen speciale kennis van hoe de hersenen functioneren, noch enige praktijk of methode om "de hersenen te veranderen," die uit zichzelf veranderen net als al het andere, en zullen blijven veranderen totdat de maden in de vuilnisbak het opeten. Proberen lijden te vermijden door "mezelf" te definiëren als afgescheiden van werkelijke, moment-tot-moment ervaring (pijn, verdriet, angst, verlangen, etc.), is als proberen het huis schoon te maken door het vuil onder het tapijt te vegen. Het huis lijkt misschien schoon, maar je weet dat de rommel er nog steeds is.

[42]Wanneer "een romanpersonage . . . tot het besef komt dat hij slechts een romanpersonage is, is er iets absurds aan de hand", zei je. Ja, natuurlijk. Absurditeit, tegenstrijdigheid, tweestrijd en dilemma moeten zich voordoen zolang men paden probeert te volgen in een land zonder paden.

[43]Als je het ware zelf wilt kennen, is er geen pad naar het ware zelf. Wat je zoekt is hier nu. Stop gewoon met dit moment te bezwaren met theorieën, alsof meer giswerk en discussie zou resulteren in "waarheid". Dat zal niet gebeuren. Dat is wat jij noemt "met witte knokkels hangen, weigerend los te laten."

[44]Ga je gang, man. Laat los. Jij weet niets over ultieme zaken, noch weet iemand anders dat. "Het hele universum begint nu, in elke seconde."