Chapter 24


Being Quiet Internally

Q: Can you please explain what you mean by being quiet internally, or perhaps kindly redirect me to anything you’ve written? I am very interested in the concepts of wu wei and meditation as a way of life.

I really enjoy reading, and I feel that it allows me to sit in stillness through the understanding of myself other than as an ego. Which book would you recommend to read, Robert? I believe I need some challenging of my fixed ideas, and reading works well for me as long as I can understand it to a certain extent. I feel I’m ready to read I Am That. Would you say that’s a good choice? Please let me know your thoughts. I’d be ever so grateful. Thank you.

A: There’s nothing wrong with reading. If you want to dip into Nisargadatta, why not? Some people—I am not one of them—consider him an authority on what “myself” is. Their credulity is not his fault, as he did encourage his listeners to make their own investigations of the self, beginning with the undeniable fact that, as he put it, “I am”.

Unfortunately, most, if not all, of the attendees at Nisargadatta’s talks failed to follow that advice, but simply assumed that the results of his investigations were “Truth” spoken by a “realized being.” And so, rather than engaging in unbiased investigations, these imitators attempted to “confirm” Nisargadatta’s results.

In matters like these, beginning with a goal of corroboration, which can only be imaginary anyway, is a recipe for closed-minded, delusional self-hypnosis. A real investigation begins from scratch with the only fact one really knows: in this moment, I, as an apparent focus of awareness, seem to exist.

If you really mean to challenge your “fixed ideas,” as you call them, finding out first what those fixed ideas are and then questioning yourself about why you believe them—on what evidence, I mean—might be more useful than reading what someone else says. That’s what “being quiet internally” is all about—coming to see what you are, not by believing what some famous guru says you are, but by direct perception of thoughts and feelings as they arise in real time.

I Am That contains a profusion of ideas about “the self,” not all of them in agreement. Nisargadatta’s insights, the ones he spoke about anyway, kept changing as far as I could tell when I read that book. When you read I Am That, please challenge those ideas just as if they were the fixed ideas you already have. If you read a book without examining its ideas skeptically as you read, then those ideas will become your new fixed ideas. If you really mean to see things clearly, open-minded skepticism is, I say, the default attitude, the baseline, the sine qua non.

Those who view another human being—the guru—as an authority on the question of who or what “myself” is, make that judgment from ignorance. If you don’t know what “myself” is, how will you know whether the guru’s explanation is truth or nonsense? After all, different gurus say different things, and those debates never end.

For one reason or another—perhaps charisma, perhaps because the guru’s name attracts many followers, perhaps because the guru seems to be promising something “spiritual,” and thus “desirable”—some listeners will consider a guru’s words to be indubitable “Truth.” But regarding another human being as a conclusive expert in these matters is foolish on the face of it—a judgment from ignorance, as I said.

The guru may appear authoritative, but ultimately, your opinions about these matters must rely only upon your own authority, not the guru’s, for if you find someone to treat as an expert, it is upon your discernment such a person appears to be worthy of belief. That bestowal of authority upon the guru can only be a projection of your own level of understanding. It is your judgment after all that has deemed that person an authority. It is your opinion, your reckoning, your sanction — do you see that? At root level this all comes down to you and what you perceive, feel, and think.

In the world of technical information, experts do exist, but there are no experts in the art of living, which is an improvisational art. Another person may serve temporary duty as a transitional figure onto whom you project your own powers of discernment and understanding, but when that projection is seen for what it is, the “guru” disappears, and in his or her place stands an ordinary, standard-issue human being—perhaps wise, perhaps kind, but not all-knowing. That is a bright moment.

In each instant, things are as they are and cannot be any different. Whatever one perceives, thinks, and feels in each moment is “myself.” Except in memory or a fantasized future, there is no other myself.

No “myself” stands apart from events and phenomena as the “experiencer” of those occurrences. That myself is an illusion. One is not having experiences. One is identical to the totality of experience, conscious and unconscious. That’s what “I” am: experience, and experience is only this aliveness, right now, in this very moment.

The foregoing is not a “truth” to be believed on my authority, nor a goal to be attained through effort. Observe, and you may see it for yourself.

When I say being quiet internally, I do not mean trying to halt the natural flow of thoughts and feelings. That is not possible anyway. I mean relaxing sufficiently so as to be able to notice that flow — not the content or meaning of thoughts and feelings, but the ceaselessness of the flow itself.

Focus attention on the center of your chest. There are feelings there that cannot be named. Notice them. Notice your breathing. Become aware of thoughts as they arise and pass away again, an ever-changing stream of ideas, images, and feelings.

The “materials” comprising that stream—perceptions, feelings, and thoughts—are ephemeral, entirely momentary, flowing and changing endlessly. There is no permanency in any of this. Each instant appears, and before it can be grasped at all, disappears. Let it go.

A large part of that flow consists of habitual thoughts about me and “my life”—a kind of picture show starring oneself in every scene. Let it go. That movie, “The Story Of Me,” all about past and future, loss and gain, attraction and repulsion, praise and blame, may continue playing, but seeing its ephemerality, you will view it in a different light.

If there is any peace and joy, one finds it here and now, not after reading the next book. Myself won’t be here forever, so if not now, when?

Vanbinnen stil zijn

[1] Vraag: Kun je mij uitleggen wat je bedoelt met innerlijk stil zijn, of kun je mij misschien vriendelijk doorverwijzen naar iets wat je hebt geschreven? Ik ben erg geïnteresseerd in de concepten van wu wei en meditatie als een manier van leven.

[2] Ik lees erg graag, en ik heb het gevoel dat het me in staat stelt om in stilte te zitten door mezelf anders te begrijpen dan als een ego. Welk boek zou jij aanraden om te lezen, Robert? Ik geloof dat ik wat uitdaging nodig heb voor mijn vastgeroeste ideeën, en lezen werkt goed voor mij, zolang ik het tot op zekere hoogte kan begrijpen. Ik voel dat ik klaar ben om I Am That te lezen. Zou je zeggen dat dat een goede keuze is? Laat me alsjeblieft weten wat je ervan vindt. Ik zou je zeer dankbaar zijn. Dank.

[3] A: Er is niets mis met lezen. Als je je wilt verdiepen in Nisargadatta, waarom niet? Sommige mensen - maar ik hoor daar niet bij - beschouwen hem als een autoriteit over wat "mezelf" is. Hun goedgelovigheid is niet zijn schuld, want hij moedigde zijn toehoorders aan hun eigen onderzoek naar het zelf te doen, te beginnen met het onbetwistbare feit dat, zoals hij het uitdrukte, "ik ben".

[4] Helaas hebben de meeste, zo niet alle, aanwezigen bij Nisargadatta's lezingen dat advies niet opgevolgd, maar simpelweg aangenomen dat de resultaten van zijn onderzoek de "Waarheid" waren, uitgesproken door een "gerealiseerd wezen". En dus, in plaats van zich bezig te houden met onbevooroordeeld onderzoek, probeerden deze imitators Nisargadatta's resultaten te "bevestigen".

[5] In dit soort zaken is beginnen met als doel bevestiging te verkrijgen - dat hoe dan ook alleen maar denkbeeldig kan zijn - een recept voor gesloten-minded, misleidende zelf-hypnose. Een echt onderzoek begint vanaf nul met het enige feit dat men werkelijk weet: op dit moment schijn ik, als een schijnbaar brandpunt van bewustzijn, te bestaan.

[6] Als je werkelijk je "vaste ideeën", zoals je ze noemt, ter discussie wilt stellen, is het misschien nuttiger eerst uit te zoeken wat die vaste ideeën zijn en dan jezelf af te vragen waarom je ze gelooft - op grond van welk bewijs, bedoel ik - dan te lezen wat iemand anders zegt. Dat is waar het bij "innerlijk stil zijn" allemaal om gaat - zien wat jij bent, niet door te geloven wat een of andere beroemde goeroe zegt dat je bent, maar door directe waarneming van gedachten en gevoelens zoals ze zich in real time voordoen.

[7] I Am That bevat een overvloed aan ideeën over "het zelf", die niet allemaal overeenstemmen. Nisargadatta's inzichten, de inzichten waarover hij sprak in ieder geval, bleven veranderen voor zover ik kon zien toen ik dat boek las. Als je I Am That leest, stel dan die ideeën ter discussie, net alsof het de vaste ideeën zijn die je al hebt. Als je een boek leest zonder de ideeën ervan sceptisch te onderzoeken terwijl je leest, dan zullen die ideeën je nieuwe vaste ideeën worden. Als je de dingen werkelijk helder wilt zien, dan is een onbevangen scepticisme, naar mijn mening, de standaardhouding, de basislijn, de conditio sine qua non.

[8] Degenen die een ander menselijk wezen - de goeroe - zien als een autoriteit op de vraag wie of wat "mezelf" is, vellen dat oordeel vanuit onwetendheid. Als jij niet weet wat "mezelf" is, hoe kun je dan weten of de uitleg van de goeroe waarheid of onzin is? Tenslotte zeggen verschillende goeroes verschillende dingen, en die debatten eindigen nooit.

[9] Om de een of andere reden - misschien charisma, misschien omdat de naam van de goeroe veel volgelingen aantrekt, misschien omdat de goeroe iets "spiritueels" en dus "begerenswaardigs" lijkt te beloven - zullen sommige toehoorders de woorden van een goeroe als onweerlegbare "Waarheid" beschouwen. Maar een ander menselijk wezen beschouwen als een beslissende expert in deze zaken is in eerste instantie dwaas - een oordeel uit onwetendheid, zoals ik zei.

[10] De goeroe kan gezaghebbend lijken, maar uiteindelijk moeten je meningen over deze zaken alleen berusten op je eigen gezag, niet dat van de goeroe, want als je iemand vindt die je als deskundige kunt behandelen, is het door middel van jouw onderscheidingsvermogen dat zo iemand het waard blijkt te zijn te worden geloofd. Dat toekennen van autoriteit aan de goeroe kan alleen maar een projectie zijn van je eigen niveau van begrip. Het is tenslotte jouw oordeel dat die persoon tot een autoriteit heeft bestempeld. Het is jouw mening, jouw afweging, jouw sanctie - zie je dat? In de grond komt dit allemaal neer op jou en wat jij waarneemt, voelt en denkt.

[11] In de wereld van de technische informatie bestaan er wel deskundigen, maar er zijn geen deskundigen in de kunst van het leven, dat een improvisatiekunst is. Iemand anders kan tijdelijk dienst doen als een overgangsfiguur op wie je je eigen onderscheidingsvermogen en begrip projecteert, maar wanneer die projectie wordt gezien voor wat ze is, verdwijnt de "goeroe", en in zijn of haar plaats staat een gewoon, standaard-mens - misschien wijs, misschien vriendelijk, maar niet alwetend. Dat is een helder moment.

[12] In elk moment zijn de dingen zoals ze zijn en kunnen niet anders zijn. Wat men waarneemt, denkt en voelt in elk moment is "mezelf". Behalve in het geheugen of een gefantaseerde toekomst, is er geen ander mijzelf.

[13] Er is geen "mijzelf" dat losstaat van gebeurtenissen en verschijnselen als de "ervaarder" van die gebeurtenissen. Dat mijzelf is een illusie. Men heeft geen ervaringen. Men is identiek aan de totaliteit van ervaring, bewust en onbewust. Dat is wat "ik" ben: ervaring, en ervaring is alleen dit bewust levend zijn, nu, in dit moment.

[14] Het voorgaande is geen "waarheid" die op mijn gezag moet worden geloofd, noch een doel dat door inspanning moet worden bereikt. Kijk en je zult het zelf zien.

[15] Als ik zeg innerlijk stil te zijn, bedoel ik niet dat ik de natuurlijke stroom van gedachten en gevoelens probeer tegen te houden. Dat is toch niet mogelijk. Ik bedoel voldoende ontspannen om in staat te zijn die stroom op te merken - niet de inhoud of betekenis van gedachten en gevoelens, maar het onophoudende van de stroom zelf.

[16] Richt je aandacht op het centrum van je borstkas. Er zijn daar gevoelens die niet benoemd kunnen worden. Merk ze op. Merk je ademhaling op. Word je bewust van gedachten terwijl ze opkomen en weer verdwijnen, een steeds veranderende stroom van ideeën, beelden en gevoelens.

[17] De "materialen" waaruit die stroom bestaat - percepties, gevoelens en gedachten - zijn vluchtig, volkomen tijdelijk, vloeiend en eindeloos veranderend. Er is geen blijvendheid in dit alles. Elk moment verschijnt, en voordat het ook maar enigszins kan worden begrepen, verdwijnt het weer. Laat het gaan.

[18] Een groot deel van die stroom bestaat uit gewoontegedachten over mij en "mijn leven" - een soort filmvoorstelling met jezelf in elke scène. Laat het los. Die film, "Het verhaal van mij", alles over verleden en toekomst, verlies en winst, aantrekking en afstoting, lof en blaam, kan blijven spelen, maar als je de kortstondigheid ervan ziet, zul je hem in een ander licht bekijken.

[19] Als er al vrede en vreugde is, dan vind je die hier en nu, niet na het lezen van het volgende boek. Mijzelf zal hier niet eeuwig zijn, dus als niet nu, wanneer dan?